Deniyorum...

12 Aralık 2013 Perşembe

ZEUGMA (BELKIS) KÖYÜ

14:02

Yollarda Hayat Var

İlk yorum yapan sen ol

balıklı göl, göbekli tepe, urfa, ciğer, gaziantep, halfeti, belkıs, zeugma köyü, mozaik, ntv, şanlıurfa, antep, tarih, tapınak, navigasyon, Hz İbrahim, Balıklar, Urfa Kalesi

Biz güzelim Gaziantep'i gezmeğe doyamadık. Bir hafta değil 1 ayımız olsa; "hadi yakında şurası da var, burası da" derken bu bile az geldi derdik sanırım .
Gaziantep-Urfa uzun bir yazı dizisi oluyor, umarım bizimle yolculuk etmekten keyif alıyorsunuzdur.

Birecik ve Halfeti den sonra kaldığımız yerden geziye devam. Eğer suların altında kalan Halfeti yi okumadıysanız tık tıklayın!

- Belkıs (Zeugma) Köyü

İstikametimiz Mozaik müzesindeki eserlerin çıkarıldığı yer olan Belkıs (Zeugma) Köyü.

Müzedeki 3D tanıtım filmini izlediğimde, Belkıs Köyünde birkaç evin, açık hava müzesi olarak içindeki mozaiklerle sergilendiğini öğrenmiştim. Hatta hepsi sergileniyormuş da kaçakçıların talan etmesinden sonra müzeye getirilmişler.

Geçen yazıda dediğim gibi aslında buraya Halfeti den gelmek ters oldu, aynı yolu geri dönmüş olduk , siz direkt Gaziantep ten buraya, sonra Birecik ve Halfeti'ye geçebilirsiniz.

Nizip ilçesinin 10 Km doğusunda, Birecik barajının yanında yer alıyor. Fırat nehrinin geçit verdiği en mümkün yerde kurulmuş, iki yakayı birbirine bağlayan köprüsü bile varmış. Zaten Zeugma; "köprübaşı" "geçit yeri" anlamlarına geliyor.

Bir anlamda Anadolu’nun kapısı sayılan iki önemli geçide Fırat Nehri sadece iki yerden izin vermiş zamanında.

Bunlardan birincisi Samsat (Samosata), diğeri de Belkıs / Zeugma. Samsat'ın tamamı, Atatürk Barajı’nın suları altında kalmış, bunun yanında Belkıs / Zeugma’nın da yaklaşık 1/5’lik bölümü suların altında bulunmakta.

Şu anda bu yerleşim yerinin üzerinde fıstıklı ağaçlar bulunan, 3-4 metrelik toprak yığılmış durumda. Antakya dan Çin'e uzanan ipek yolunun Zeugma'dan geçmesinden dolayı hem kültürel hem de ticari olarak çok gelişmiş ve zengin bir medeniyetmiş buraları.

İlk kazı çalışmalarına; kaçakçıların orayı talan ettiğinin duyulmasından sonra başlanmış. Bu zamana kadar giden birçok eser yurt dışındaki sergilerde ortaya çıkmış. Bir kısmı Kültür Bakanlığınca geri alınmış fakat bulunamayan eserleri düşündükçe vah ki ne vahhhh.

Çoğunu kaçakçılar götürmüş, bir çoğu da baraj gölünün suları altında kalmış. Tarihimize sahip çıkma şeklimiz ne kadar güzel değil mi???

Çıkarılan en güzel eserlerden biri bence bronz Mars Heykeli.

Buralarda kaçakçı olmasına şaşmamak lazım, girişte sadece kendinden geçmiş bir amca bekçilik yapıyor, kimsecikler etrafta yok, ıssız bir yer.

Hatta biz bile "girilmez" yazan yerden, içeri dalıp çıkarıldıkları yerleri kolayca gördük. Aslında daha ileri gidip asıl kazı alanını görmemiz lazımdı fakat o kadar ıssız bir dağ yolu ki cesaret edemedik. Umarım sizin gittiğinizde yol gösterecek birileri olur.

Fotoğrafta gördüğünüz, ortaya çıkarılıp yağmur ve rüzgardan korunularak sergilenen evlerden biri. Nasıl ihtişamlı, nasıl süslü mozaikleri var inanamadım. Temiz ve kirli su kanalları, mutfakları, kileri, sığ süs havuzları, mozaikleri, duvar süslemeleriyle insanın aklını başından alıyor.

O an bir mucize olsa da, o döneme gidip şu önümde duran evi gerçek hali ve şaşaasıyla görebilsem diye düşünmekle meşgulüm. Herhalde ağzım açık kalırdı bu görüntü karşısında.

Burada nereyi kazarsan oradan tarihi eser çıkıyor. Yaklaşık 20 bin dönümlük bir arazi üzerine kurulmuş olan Belkıs/Zeugma Antik Kenti; Fırat'ın geçilebilir en sığ yerinde bulunması, askeri ve ticari bakımdan çok stratejik bir bölge olması nedeniyle tarihin her döneminde önemini korumuş.

80 bin nüfusu ile döneminin en büyük kentlerinden biri olan Zeugma’da Fırat manzaralı yamaçlara villalar inşa edilmiş.

Kentteki Akropolün üzerine kader tanrıçası Thyke’nin bir tapınağı yapılmış fakat bu tapınak halen toprak altında.

Zeugma Antik Kenti; kendi şehir sikkesini de basmış, Roma Kentlerinden biri. Sikkelerin üzerinin bir tarafına Thyke tapınağı , diğer tarafına da güçlülüğü simgeleyen Roma Kartalı motifi basılmış.

Zeugma kentinin suyu, şehrin 10 km. batısındaki dağlardan su kanallarıyla getirilerek, şehir içine dağıtımı yapılmış. Her evin iki adet sarnıcı mevcut. Sonuç olarak Zeugma’nın kusursuz bir su şebekesi ve alt yapı sistemi mevcutmuş zamanında.

Evler; ortasında bulunan sütunlu avluların etrafında yer alan odalara sahip. Evlerin tabanı mozaik, duvarlar fresklerle bezenmiş olup, odalar mobilya, heykel ve çeşitli heykelciklerle donatılmış.

Muhteşem Belkıs (Zeugma)'yı arkamızda bırakıyoruz yol uzun daha önümüzde tarihin akışını değiştiren, ilk ibadet yeri Göbeklitepe var.

Az stresli, Bol kahkahalı, Mutlu geziler dilerim...

Üstüne tıklayın, Gaziantep ile ilgili daha ayrıntılı bilgi alıp, nerelerini gezdik görün...

Gaziantep Gezisi - 1

Gaziantep Gezisi - 2
Gaziantep Gezisi - 3

Gaziantep ten neler aldım

Gaziantep Bakır kokulu hediye çekilişim

Suların Yuttuğu; HALFETİ

İlginizi çekebilecek diğer yazılar;

Devamını okumak için tıklayın »

10 Aralık 2013 Salı

Suların yuttuğu; HALFETİ

12:03

Yollarda Hayat Var

6 comments

HALFETİ, SU SPORLARI, BATAN KÖY, SUYUN ALTINDA KALAN KÖY, RUM KALE, KRAL KIZI MAĞARASI, halfeti, tekne turu, şabot, asma köprü

İnsanın tatilde daha fazla uyuması, dinlenmesi gerekmiyor muydu, yani tatilin amacı bu değil miydi ki.
Biz burada dinlenmeyi rafa kaldırdık sanırım, zaten normalde erkenciyiz ama bugün biraz daha abarttık, yolumuz uzun, bekle bizi Halfeti.

Ciğer yemeyi bugün de es geçip, fırından sıcacık poğaçalar ve simit alıyoruz. Simit bizim buralardan farklı, bana biraz lezzetsiz geldi fakat poğaçalar için aynı şeyi söyleyemem, paketin dibini görüyoruz

Araba yolculuklarını çok seviyorum, keyifli sohbetler, dedikodular, günün özeti, konuş konuş yol bitiveriyor. Yine öyle oldu hatta konuşmaktan yolumuzun üzerindeki Belkıs(Zeugma) yı geçmişiz, Halfeti den sonra tekrar geriye döndük bu yüzden :)

Siz gidecekseniz ve görmek istiyorsanız öncelikle Belkıs köyüne oradan Halfeti ye geçin bize bakmayın olur mu :)

- Birecik

Bu gezide rahat hissetmediğim tek yer burası oldu, belki de Sebze Hal'inin yanına park etmemizden ve kalabalıktan dolayı öyle geldi bilmiyorum ama sürekli önümüzü kesip para isteyen kadınlar, çocuklar, garip bakışlar, daha fazla gezmek istemedik. Kaleyi fotoğrafladık, Fırat ın kenarında turladık.

Aslında o kadar güzel bir yer ki, turistik hale gelse ne güzel olur. Çağıl çağıl akan kocaman Fırat, hemen dibinde kale. Avrupa da olsa burası turist kaynar, fakat bizim ülkemizde bakımsızlıktan kendi vatandaşı bile huzurlu gezemiyor.

- Halfeti

Gaziantep e yaklaşık 1 saat mesafede bulunuyor. Birecikten sonra döne döne yol alıyorsunuz. Önünüze önce Yeni Halfeti çıkacak, burası devletin, köyleri baraj suları altında kalanlar için oluşturduğu yerleşim yeri.

Tarlaları, bahçeleri, evleri, geçim kaynakları gidince buraya gelmiş insanlar da.

Birecik Barajının yapılmasından sonra, Halfeti ve çevresinde, büyük bölümünde tarım yapılan 49.604 hektar arazi sular altında kalmış.

9 unu suların tamamen yuttuğu 45 yerleşim yerinde yaşayan 31.971 kişi etkilenmiş.

Halfeti geçmişinin büyük bölümü de artık baraj gölünün suları altında. Bunlar arasında 1844 tarihli Ulu Camii, 1867 tarihli Hamamlı Ev, 1796 tarihli Latifzade Hamamı ve iki mezarlık da bulunuyor.

Buraya gelmeden önce Kelaynak kuşlarını ziyaret edebilirsiniz. Soyu tükenmekte olan kuşlar için burada üreme istasyonu kurulmuş.

Halfeti'ye yaklaşıyoruz, dağın üstünden bile manzara çok güzel, bizim yolda durduğumuzu gören ne kadar araç varsa onlar da kıskanıp fotoğraflamaya başladı eehheheh :)

Abdullah Öcalan'ın doğduğu yer Halfeti'nin Ömerli (Amara) Köyüymüş; önceden bu bilgiyi öğrenseydim gitmeyi yine de ister miydim bilmiyorum. Fakat buraları o kadar güzel ki iyi ki de gelmişim diyorum şimdi.

Halfeti nin içine girer girmez sizi hemen otoparka yönlendirip, 5 TL nizi alıyorlar. Onlar da ne yapsın, geçim derdi.

Arabadan inince de etrafınızı "abi tekne gezisi ister misin" diyen insanlar sarıyor.

Caretta caretta'lar gibi siz suya ulaşmaya çabaladıkça mutlaka bir yerden biri çıkıp "tekne gezisi var" diye soruyor. Kapana kısılmış gibi hissedebilirsiniz siz de bizim gibi.

"Aaaaa başlarım sizin gezinize" demek istiyorsunuz fakat bir yandan da biz zaten tekne gezisi için gitmişiz, susuyoruz. Arayı bozmayalım arkadaş, eline düşebiliriz en sonunda.

Daha sadece minaresi suyun dışında kalmış camiyi göreceğiz değil mi ama. Size tavsiyem tekneye binmeyecekseniz Halfeti'ye de gitmeyin.

Unutmadan hatırlatayım; sevgilim gibi akıllıca davranıp, tekneye binmeden pazarlık yapın "5-10 dakikaya dolmazsa giderim" diye yoksa adam o tekneyi hınca hınç doldurana kadar kalkmaz haberiniz olsun :) Kişi başı 10 TL.

Kalkar kalkmaz başlıyor Antep-Urfa havalarına son ses. İndiğimde hala kendi kendime "Şemmamme şemmamme buke" diye şarkıya devam ediyordum. Olsun keyfimize bakalım, geldik eğlenelim.

1 saatlik bir tur bu, teknenin üzerinde gittiği suların altı; tarlalar, bağlar, bahçeler ki eskiden çok verimli yerlermiş. Şimdi geçim kaynağı turistler ve teknecilik.

Baraj kurulunca bir önceki yazımda bahsettiğim gibi Zeugma, Halfeti ve birçok köy sular altında kalmış. Tepelerde bulunan evler, bazı mezarlar kurtulmuş sadece.

Hatta bazı yerlerde mezarlar bile suyun içinde, çoktaan su onları başka yerlere taşımıştır. Çok üzüldük bu duruma da.

Sürekli bilgi veriyorlar. Rum Kalesini görüyoruz.

Kalenin dibinde bir elektrik direği göreceksiniz, sular basınca sadece üstü kalmış. İşin ilginç yanı hala direkten elektrik kullanıyorlar :)

Hz. İsa’nın havarilerinden Johannes’in Roma döneminde Rum Kale de gizlenerek, kayadan oyma bir evde İncil’in nüshalarını çoğalttığı biliniyor.

Kral kızı mağarası da ilginç geliyor bize. Rumkale kralının kızı yöre halkından fakir bir çobana aşık olmuş, babasından istemiş ama her defasında reddedilmiş. En sonunda 2 aşık birlikte kaçmışlar, kral peşlerine askerlerini takmış ve onları işte bu mağarada kıstırmış, fakat ne yaptılarsa mağarayı ele geçirememişler.

En sonunda kral mağaranın önünde büyük bir ateş yaktırmış, ateş sönüp de içeri girdiklerinde 2 sevgilinin birbirine sarılmış halde ölü bedenlerini bulmuşlar. İşte bu acıklı hikaye dilden dile aktarılmış yıllardır.

Karagül dizisi de burada çekiliyor. Özcan Deniz in başrol oynadığı dizide bol bol izleyeceğiz Halfeti yi haberiniz olsun.

Diziye de adını veren "Kara gül" ün fidesini alıp başka bir yere diktiğinizde kırmızıya dönüyor fakat Halfeti de ekilirse Siyah oluyormuş. İlginç bir bilgi oldu bu da.

Sadece minaresi suyun üzerinde kalmış Savaşan Köyüne geldik, Hasankeyf gibi burası da canımı acıtıyor.

Bu baraj başka yere, zarar vermeyecek şekilde yapılamaz mıydı derken buluyorum kendimi. Zeugma gibi tarih kokan önemli yerleri, insanların evlerini yutmadan mesela, olmaz mıydı. Savaşan köyünü herkes terk etmiş sadece bir amca kahve gibi hizmet veriyor gelenlere.

Biz suyun içinde evleri göremiyoruz çünkü bulanık, zaten derinlik 50-60 metre civarında. Dağlardaki mağaraları, suyun güzelliğini, havayı, tarihi içimize çeke çeke güzel bir gezi yapıyoruz.